De opstelling begint met koud, zwaarte, misselijkheid, pijn in de hals en donkerte. Het ‘zijn\u2019 wordt genegeerd. Geen enkel element kijkt ernaar in de opstelling. Sterker nog, het staat in een hoek. Hoort er niet bij. Wordt vergeten. En lastig gevonden. \u2018Wat een gedoe\u2019. Vanuit systemisch transitiemanagement<\/a> gekeken zou je kunnen zeggen dat dit A is, de beginsituatie. Er ontstaat beweging, urgentie, als verval in de opstelling komt. Daarna komt het niet-weten en onderzoeken in de opstelling. Dit brengt voorzichtig optimisme en enthousiasme en een eerste voorzichtige beweging uit A. Als de punt \u2013 van het \u2018een punt maken\u2019, van stelligheid – uit de opstelling stapt, ontstaat er ruimte voor het \u2018zijn\u2019 en verval om een beweging te maken naar het midden van de opstelling. Daardoor ontstaat verbinding met Ik. De krachten van zijn en verval zijn zo groot, dat het ik steun nodig heeft. Er ontstaat gemeenschap om haar heen.<\/p>\n\n\n\n Verval beweegt naar regeneratief en geeft aan: Ik hoor bij jou. Ik ben er. Dit brengt in eerste instantie diep verdriet teweeg. Als dit doorleeft is, ontstaat er ruimte voor verbinding. De circle of life wordt hier zichtbaar. Dood en leven krijgen een plek. Dat brengt een intense levendigheid teweeg. Daarmee hebben we mogen proeven aan B, het nieuwe dat wil ontstaan. We hebben te leren hoe we kunnen leven met de dood op onze schouders. Dan leef je echt regeneratief onderwijs voor.<\/p>\n\n\n\n Wat ook zichtbaar wordt in de opstelling gaat over ordening, wat komt er op de eerste plek? Het is heel duidelijk, het leven staat centraal, niet het onderwijs. Onderwijs hoeft niet op te lossen, het is. Het onderwijs is dienend aan het leven. Het gaat niet om onderwijs, maar om iets anders en daarna is er onderwijs om dat mogelijk te maken. Dat betekent per definitie dat daar ook de verbinding is met de natuur, de ander en jezelf. Het betekent ook dat je insluit dat er verval en dood is. Dat is een normaal gespreksonderwerp. Je leert met elkaar als gemeenschap hoe je door de cycli van het leven gaat, van geboorte, afscheid, rouw en betekenisgeven en nieuw begin. Het betekent ook met je hart de seizoenen van het leven insluiten. We hebben te leren om pijn en verdriet in te ademen en via ons hart te transformeren. Onderwijs zou dan betekenen dat we gemeenschappen vormen waar de kinderen en jongeren dat leren, samen met de ouders en andere betrokkenen. Daarmee komt ook echt het leven weer centraal te staan.<\/p>\n\n\n\n Als het hele leven centraal staat en we het daarmee hebben over meer generaties, dan hebben we ook een gemeenschap waar niet alleen kinderen zitten van 0 tot 18 jaar begeleid door volwassenen, maar waarbij ook de link is met de oudere generatie. Zo wordt in de gemeenschap de circle of life zichtbaar.<\/p>\n\n\n\n Lees verder via onderstaande link<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Je pijn is het breken van de schaal die je begrip omsluit. Opdat zijn hart in de zon mag staan, zo moet je pijn kennen. Net zoals je altijd de seizoenen hebt geaccepteerd die over je velden gaan. – Kahlil Gibran – <\/p>\n\n\n\n Verloop van de opstelling<\/strong> We starten met het opstellen van de elementen uit de zin \u2018Ik ben regeneratief onderwijs punt\u2019. Deze elementen vinden zelf een plek in de ruimte:<\/p>\n\n\n\n Als we bij de verschillende representanten van de elementen ophalen wat ze in hun lichaam ervaren, vertellen ze het volgende:<\/p>\n\n\n\n Ik <\/em>word koud bij binnenkomst van Onderwijs<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Ben <\/em>voelt zich zwak en wiebelig. Ze ervaart misselijkheid, geen contact met Onderwijs.<\/em><\/p>\n\n\n\n Regeneratief <\/em>is licht en naar buiten gericht en ervaart de rest van de opstelling als donker, zwaar. Geen contact met de andere elementen.<\/p>\n\n\n\n Onderwijs <\/em>geeft aan niet te weten wat haar plek is. Ze is ook zoekend naar haar plek, terwijl ze in de opstelling komt.<\/p>\n\n\n\n Punt <\/em>ervaart druk op de borst. Er ontstaat pijn in de hals als Ik <\/em>spreekt. Punt <\/em>heeft de neiging naar Ik <\/em>te bewegen. Ze ziet de achterkant van Ik <\/em>en dat roept de reactie op: \u201cHuh?\u201d Punt <\/em>wil eigenlijk naar de kinderen die buiten de ruimte aan het spelen zijn en zegt: \u201cEn hier (in deze opstelling) is het te doen.\u201d<\/p>\n\n\n\n De elementen in de opstelling krijgen de uitnodiging om de beweging die hun lijf wil maken te volgen. Er ontstaat een nieuw beeld:<\/p>\n\n\n\n Punt <\/em>draait zich naar Onderwijs <\/em>en staat daarmee met de rug naar Ben.<\/em><\/p>\n\n\n\n Onderwijs<\/em> geeft aan dat dit spannend is. Punt<\/em> krijgt kippenvel. Voor Ben<\/em> is het spannend dat Punt<\/em> wegdraait, \u2018ik kan haar zo niet zien’. Het is onrustig in de maag. Ze kan niet bewegen, dat is te spannend.<\/p>\n\n\n\n Ik<\/em> geeft aan dat het het nog kouder wordt als Punt <\/em>spreekt. En zegeeft aan dat er al een tijdje een zin door haar heen gaat, net iets anders dan de zin die is opgesteld: \u201cOnderwijs, ben ik regeneratief?\u201d<\/p>\n\n\n\n Met deze vraag ontstaat ruimte in de opstelling:<\/p>\n\n\n\n De zin geeft lucht bij Onderwijs. <\/em>Zegeeft aan dat het verdriet dat ze gedurende de opstelling ervaart, weggaat. Dit komt terug als Ben <\/em>beweegt. Het heeft te maken met verlies, verlangen. Ben <\/em>staat voor haar ver weg.<\/p>\n\n\n\n Ik <\/em>krijgt het warm: \u201cIk sta veel meer.\u201d Ik <\/em>verwart Ben <\/em>met Regeneratief.<\/em><\/p>\n\n\n\n Punt <\/em>geeft aan: \u201cHet is geen vraagstelling, punt! Ik moet in het midden staan, ik wil iedereen aankijken.\u201d Punt <\/em>beweegt naar het midden enmaakt vanuit die plek contact met Ben <\/em>\u201cKom erbij, doe gewoon mee.\u201d<\/p>\n\n\n\n Regeneratief <\/em>geeft aan dat de vraag opent. Door de vraag ontstaat er verbinding met Onderwijs.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ben <\/em>geeft aan: \u201cAls het moeilijk wordt, word ik gewoon overgeslagen. Het wordt in de opstelling misschien lichter, hier is verdriet.\u201d<\/p>\n\n\n\n Het wordt steeds duidelijker, Ben<\/em> wordt genegeerd. Geen enkel element kijkt ernaar in de opstelling. Sterker nog, het staat in een hoek. Hoort er niet bij. Wordt vergeten. Lastig gevonden.<\/p>\n\n\n\n Ben<\/em> wordt zichtbaar als een nieuw element, Verval, <\/em>aan haar voeten gaat zitten. Niet dat de elementen er dan verbinding mee willen maken. Alleen Punt <\/em>kan het zien. Voor de andere elementen wordt Ben <\/em>er nog minder aantrekkelijk van. “Het is niet om aan te zien\u201d.<\/p>\n\n\n\n Vraagteken <\/em>komt in de opstelling. Het volgende beeld ontstaat:<\/p>\n\n\n\n De representant van Vraagteken <\/em>geeft aan voorzichtig optimisme te ervaren. Er is ook enthousiasme.<\/p>\n\n\n\n Ik <\/em>geeft aan afwachtend te zijn en te ervaren \u2018Kom maar op.\u201d<\/p>\n\n\n\n Onderwijs <\/em>geeft aan dat ze met de komst van Vraagteken <\/em>naar Ben <\/em>kan kijken.<\/p>\n\n\n\n Punt <\/em>staat recht tegenover Vraagteken <\/em>en maakt zichzelf groot. Het wil wel een robbertje vechten met Vraagteken<\/em>. Alsof ze iets te verliezen heeft.<\/p>\n\n\n\n Regeneratief <\/em>geeft aan Punt <\/em>irritant te vinden, is gericht op Vraagteken<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Ben <\/em>is nog steeds zwaar. Ben geeft aan dat het fijn is dat Verval <\/em>er is. Ze is lichter sinds dit element aan haar voeten zit. Ben <\/em>geeft aan dat Onderwijs <\/em>steeds in of uit het zicht is. Vraagteken <\/em>en Punt <\/em>vormen een poortje waar Ben <\/em>doorheen kijkt naar Onderwijs.<\/p>\n\n\n\n Ben <\/em>wil erkenning van, wil worden gezien door Ik <\/em>en Onderwijs.<\/em><\/p>\n\n\n\n Verval <\/em>geeft aan: \u201cIk ben er. Deal with it.\u201d Verval <\/em>wil erkenning van Regeneratief:<\/em> \u201cIk hoor bij jou.\u201d<\/p>\n\n\n\n Vraagteken <\/em>geeft aan dat het enthousiasme minder is sinds Ben <\/em>heeft gesproken. Er is minder blijdschap. Er is nog wel steeds voorzichtig optimisme.<\/p>\n\n\n\n Ook al staan ze in een hoek, zien andere elementen ze niet of willen ze er vandaan kijken, Ben <\/em>en Verval <\/em>horen erbij, zoveel is duidelijk. Er ontstaat behoefte aan verbinding, het is de vraag wie daarvoor in beweging komt. Ben <\/em>en Verval <\/em>hebben die neiging niet.<\/p>\n\n\n\n Ik vraagt <\/em>aan Ben <\/em>om een stap dichterbij te zetten. Onderwijs <\/em>maakt zich kleiner. Ben <\/em>vraagt aan Ik <\/em>\u201cWat vraagt het van jou als ik een stap dichterbij komt?\u201d. Ik <\/em>geeft daarop antwoord door te vertellen wat het haar gaat opleveren, in plaats van wat het haar kost als Ben <\/em>dichterbij komt te staan.<\/p>\n\n\n\n Als dit als waarneming wordt benoemd, draait Onderwijs <\/em>draait zich weg, Ik <\/em>beweegt naar de zijkant, Punt <\/em>stapt uit de opstelling. Regeneratief <\/em>beweegt naar het Vraagteken. <\/em>Het volgende beeld ontstaat:<\/p>\n\n\n\n Er ontstaat verbinding tussen Ik<\/em>, Ben <\/em>en Verval. Ben <\/em>en Verval <\/em>voelen heel groot, het gaat om grotere krachten. Verval <\/em>wordt als zijnde Shiva, de Vernietiger. Ik <\/em>wordt heel klein. Er worden drie representanten als hulpbronnen bij Ik <\/em>geplaatst om in verbinding te kunnen blijven: eerdere generaties, andere hulpbronnen. Ik <\/em>ziet Ben <\/em>en Verval <\/em>nu als \u00e9\u00e9n en voelt zich warm worden. Verval <\/em>is liefdevol en samen met Ben<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Onderwijs <\/em>en Regeneratief <\/em>ervaren voorgaande als zwaar en gedoe waar ze geen zin in hebben. Ze willen gaan. Ook Punt <\/em>vindt het gedoe. Ook vindt Punt <\/em>het niet leuk om alleen te staan. Hij voelt zich geen onderdeel meer en gaat zitten. Ben <\/em>en Verval <\/em>geven aan dat Punt <\/em>er wel degelijk bij hoort. \u201cAls je voortdurend je punt maakt, sta je alleen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ben <\/em>en Verval <\/em>zetten een stap naar het midden toe. Verval <\/em>wil naar Regeneratief <\/em>en zoekt verbinding met Punt<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Onderwijs <\/em>voelt zwaarte en herkent Verval <\/em>niet.<\/p>\n\n\n\n Verval <\/em>gaat tegenover Regeneratief <\/em>staan. Regeneratief <\/em>kijkt niet en voelt heel diep verdriet.<\/p>\n\n\n\n Verval <\/em>zegt: \u201cDat is niet erg. Ik ben er gewoon. En daarom is er soms verdriet. Punt.\u201d Ze geeft aan van zichzelf licht te zijn.<\/p>\n\n\n\n Regeneratief<\/em>: \u201cDood en leven vormen de levenscyclus.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dood <\/em>en Leven <\/em>komen als element in de opstelling. Dood <\/em>staat dicht achter Verval<\/em>. Verval <\/em>leunt er zachtjes tegenaan, terwijl ze in zichzelf geaard blijft. Er is warmte in de verbinding tussen Dood <\/em>en Verval<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Leven <\/em>gaat achter Regeneratief <\/em>staan. Regeneratief <\/em>voelt de support van Leven <\/em>achter zich. Dat brengt bij hem ontroering.<\/p>\n\n\n\n Dood <\/em>heeft een geruststellende uitwerking op de opstelling.<\/p>\n\n\n\n Regeneratief <\/em>en Verval <\/em>geven elkaar \u00e9\u00e9n hand. De verbinding die ontstaat, is voelbaar in de hele opstelling.<\/p>\n\n\n\n Onderwijs <\/em>zegt: \u201cHet draait niet om mij.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ben <\/em>wordt sterker door de aanwezigheid van Dood<\/em><\/p>\n\n\n\n Punt <\/em>en Vraagteken <\/em>geven aan dat ze niet langer nodig zijn.<\/p>\n\n\n\n Leven <\/em>en Dood <\/em>staan ook hand in hand met elkaar. Ze vormen samen met Regeneratief <\/em>en Verval <\/em>een heel krachtig, levendig veld. Daarmee eindigt de opstelling.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" We hebben een gedicht gedanstPo\u00ebtisch bewogenDe levende vraagVol van de doodGeworpen om te koesterenOp onze schoot – Jelle Ris, deelnemer Systemische Werkplaats Onderwijs 12 maart 2025 – Inzichten uit de … <\/p>\n Lees verder “Ik ben regeneratief onderwijs.”<\/span><\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/oud.inmundo.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Vervallen-blad.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
Net zoals de steen van de vrucht moet breken,<\/p>\n\n\n\n
En als je je hart in verwondering zou houden over de dagelijkse wonderen van je leven, zou je pijn niet minder wonderbaarlijk lijken dan je vreugde;
En je zou de seizoenen van je hart accepteren,<\/p>\n\n\n\n
En je zou met sereniteit door de winters van je verdriet kijken.<\/p>\n\n\n\n
In onderstaand verslag nemen we je mee in wat we hebben gezien tijdens de opstelling op 12 maart 2025 in het kader van de Systemische Werkplaats Onderwijs. Je kunt het verslag lezen als een ontmoeting tussen de verschillende elementen die zijn opgesteld: Ik, Ben, Regeneratief, Onderwijs, Punt, Verval, Vraagteken, Leven en Dood.<\/em> Er ontstaat een gesprek dat we later betekenis hebben geven en vertalen naar de dagelijkse praktijk van ons werk in het onderwijs. Zie bovenstaand.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/oud.inmundo.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/image-4.jpeg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/oud.inmundo.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/20250325_105353-1024x714.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/oud.inmundo.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/20250326_143041-1024x564.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/oud.inmundo.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/20250326_145314-1024x740.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n